Każdemu pracownikowi zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę przysługuje z mocy prawa urlop wypoczynkowy. Jego długość jest uzależniona od stażu pracy, a pracodawca - poza kilkoma wyjątkami - musi zgodzić się na wnioskowany przez podwładnego czas wolny. W wielu przypadkach jednak zdarza się tak, że osoba zatrudniona nie wykorzystała przysługującego jej urlopu. Co wtedy?
Polski ustawodawca przewidział wiele rodzajów urlopów w zależności od sytuacji. Jeśli jednak mowa o urlopie, który należy się każdemu zatrudnionemu, to jednym z kluczowych jest właśnie ten wypoczynkowy. Ważne jest jednak to, aby pracownika łączył z pracodawcą stosunek pracy, a więc możliwe było zastosowanie norm kodeksu pracy.
Głównym celem urlopu wypoczynkowego jest regeneracja sił. Pracownik nie musi we wniosku wyjaśniać, co zamierza robić w wolnym czasie. Jeśli z kolei pracodawca nie udzieli urlopu może zostać nawet ukarany grzywną. Bywa też tak, że osoba zatrudniona nie chce lub nie może w danym roku wykorzystać przysługujących jej dni wolnych. Wówczas pozostają dwa rozwiązania: skorzystanie z zaległego urlopu do końca I kwartały następnego roku kalendarzowego lub też - w konkretnie określonych przypadkach - wypłacenie przez pracodawcę tzw. ekwiwalentu pieniężnego.
Najprościej tłumacząc, jest to równowartość niewykorzystanego urlopu w formie swego rodzaju rekompensaty finansowej. Warto podkreślić, że ekwiwalent może dotyczyć zarówno zaległego urlopu, jak i za bieżący rok. Pracownik nabywa uprawnienie do skorzystania z tego rozwiązania między innymi wtedy, gdy wygaśnie umowa o pracę albo nastąpi jej rozwiązanie, przy czym obie strony nie mają w planach zawarcia nowej. Nie jest tutaj ważne to, która ze stron wypowiedziała umowę.
Prawo pracy stanowi, że ekwiwalentu nie można wypłacić w czasie trwania stosunku pracy. Rekompensatę za niewykorzystany urlop oblicza się na podstawie współczynników, które w każdym roku określane są w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopy wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop. Przy określaniu roku istotny jest termin, w którym pracownik nabył prawo do ekwiwalentu, a który przypada zawsze na dzień wygaśnięcia lub rozwiązania umowy o pracę. Ekwiwalent należy wypłacić w ostatnim dniu zatrudnienia.
Warto w tym miejscu podać konkretny przykład obrazujący sytuację. W 2020 roku współczynnik wynosi 21,08. W pierwszej kolejności powinniśmy obliczyć wysokość ekwiwalentu za jeden dzień i aby to zrobić musimy podzielić wynagrodzenie brutto przez ten współczynnik. Wówczas uzyskamy ekwiwalent za pełny dzień pracy, ten wynik z kolei dzielimy przez osiem godzin i uzyskujemy należność za jedną godzinę. Wiele zależy w tym przypadku więc od tego, czy mamy do czynienia z całym etatem czy też mniejszą liczbą godzin na umowie. Więcej na ten i wiele innych tematów można dowiedzieć się na stronie: https://www.nntfi.pl/finanse-po-godzinach/jak-wyliczyc-ekwiwalent-za-urlop
