Wampirzyce piekielne, maszkary futbolowe, toksyczne osy morskie i niebywały, kosmiczny świat, który kryje się w najodleglejszych zakątkach naszej planety, w mrokach oceanicznych głębin. Wszystko to dostępne będzie w Centrum Nauki Experyment w Gdyni. Mieliśmy okazję sprawdzić, jak wyglądają przygotowania do otwarcia wystawy!
Podczas spotkania, które miało miejsce we wtorek, 13 stycznia, dr Maciej Mańko z Uniwersytetu Gdańskiego podkreślił w swoim krótkim wystąpieniu, że
„Morza i oceany stanowią 93% środowiska dostępnego do życia na całej naszej planecie. Tak duże środowisko musi pociągać za sobą ogromna bioróżnorodność, jednak niestety nie znamy jeszcze dokładnie pełnej skali tej bioróżnorodności. Naukowcy mówią, że do tej pory poznaliśmy zaledwie około 25% bioróżnorodności wód, przy czym wielu z nich uważa, że tak naprawdę jest to -1%. Całkiem trafne jest więc określenie, że o oceanicznych głębinach wiemy mniej niż o powierzchni Marsa”.
Za ten stan rzeczy odpowiada fakt, że głębiny oceaniczne są niedostępne, a ich eksploracja wiąże się z ogromnymi wyzwaniami technicznymi. Panują tam ekstremalne warunki środowiskowe, w śród których wymienia się wysokie ciśnienie, brak światła czy niska dostępność pokarmu.
Dlatego też wystawa, która będzie dostępna w Centrum Nauki Experyment od 17 stycznia do końca 2026 roku stanowi wyjątkową okazję, by przyjrzeć się z bliska stworzeniom, które udało się odnaleźć naukowcom w głębiach oceanicznej toni.
Jest to możliwe dzięki wystawie Piotra Menduckiego i Ewy Stawiarskiej z Ostrowca Świętokrzyskiego. Drobiazgowo dopracowane modele wykonane przez Ewę Stawiarską stawiają przed naszymi oczyma to, czego inaczej nie mielibyśmy możliwości zobaczyć.
„Chcemy, żeby wszystkie modele były wyzwaniem. Wybieramy je ze względu na to, jak wyglądają prezentowane stworzenia i jak bardzo są interesujące.”
Interesującym zagadnieniem jest kwestia odwzorowania kolorystyki stworzeń, które żyją w warunkach wiecznej ciemności. Autorka zaznacza, że „kolory mają wyglądać dokładnie tak, jak wyglądają w rzeczywistości. Czasami puszczamy wodze fantazji, jednak w ramach określonych reguł”.
— Napotykaliśmy na wiele problemów, bo byliśmy jedną z pierwszych firm w Polsce, która zaczęła tworzyć modele paleontologiczne. Naturalnym krokiem było przyjrzenie się obecnie żyjącym stworzeniom. Nie napotkaliśmy na artykuły czy materiały, które mogłyby nam pomóc. Za 90% modeli odpowiada Ewa Stawiarska, która je rzeźbi i tworzy prototypy z materiałów plastycznych. W naszej pracy nie korzystamy z drukarek 3D – każdy element modelu jest indywidualnie tworzony i składany w całość — wyjaśnia Piotr Menducki.
Wystawa wpisuje się w długofalowe plany Centrum Nauki Experyment, gdzie w tym roku wiele zajęć oscylować będzie wokół tematyki związanej z morzami i oceanami.
— Wystawa będzie służyła nam jako tło do wydarzeń towarzyszących. Skupimy się na edukowaniu w kontekście mórz i oceanów, ekosystemów morskich, potrzebie ich ochrony i zagrożeniach, jakie mogą je spotkać ze strony człowieka i nie tylko. W tym kontekście całość wystawy będzie stanowić pomoc naukową, która będzie wspierała nas w tej misji edukacyjnej — tłumaczy Anna Sowa, specjalistka Centrum Nauki Experyment w Gdyni.
Wystawa „Tajemnice Głębin” dostępna będzie dla zwiedzających od początku ferii zimowych, 17 stycznia, do końca 2026 roku.
