Emerytura po śmierci bliskiej osoby. ZUS wyjaśnia, kto może odzyskać pieniądze

Pieniądze z emerytury lub renty, których zmarły nie zdążył odebrać, nie muszą przepadać. W określonych sytuacjach członkowie rodziny mogą ubiegać się o ich wypłatę z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Trzeba jednak pamiętać o obowiązujących terminach i zasadach. ZUS przypomina, komu przysługuje takie świadczenie i jakie dokumenty należy przygotować.

Prawo do emerytury lub renty ustaje wraz ze śmiercią osoby uprawnionej. Nie oznacza to jednak, że każda kwota przekazana po jej śmierci musi zostać zwrócona. Znaczenie ma przede wszystkim termin wypłaty oraz moment, w którym ZUS otrzymał informację o zgonie.

– Nie zawsze trzeba zwracać do ZUS emeryturę lub rentę należną za miesiąc, w którym świadczeniobiorca zmarł. Jeśli osoba uprawniona zmarła przed terminem płatności, a wypłatę można było jeszcze wstrzymać, ZUS zaprzestaje przekazywania pieniędzy od miesiąca, w którym nastąpił zgon. Jeżeli nie było to możliwe, wypłata zostaje wstrzymana od kolejnego miesiąca – wyjaśnia Krzysztof Cieszyński, regionalny rzecznik prasowy ZUS dla województwa pomorskiego.

Czym jest niezrealizowane świadczenie?

Chodzi o pieniądze, do których zmarły miał prawo przed śmiercią, ale nie zostały mu wypłacone. Może się tak zdarzyć na przykład wtedy, gdy ZUS otrzyma informację o zgonie i wstrzyma przelew emerytury lub renty. W takiej sytuacji uprawnieni członkowie rodziny mogą wystąpić o przekazanie należnych środków.

Dotyczy to również osób, które zmarły w trakcie oczekiwania na przyznanie emerytury lub renty albo rozpatrzenie wniosku o ponowne ustalenie wysokości świadczenia.

– Niezrealizowane świadczenie może zostać wypłacone członkom rodziny, ale konieczne jest złożenie odpowiedniego wniosku. Sam fakt pokrewieństwa ze zmarłym nie powoduje automatycznej wypłaty pieniędzy – informuje Krzysztof Cieszyński.

Kto może otrzymać pieniądze?

ZUS określa kolejność osób uprawnionych do ubiegania się o wypłatę niezrealizowanego świadczenia. W pierwszej kolejności są to małżonek i dzieci, które prowadziły ze zmarłym wspólne gospodarstwo domowe. Jeśli takich osób nie ma, prawo do pieniędzy mogą uzyskać małżonek i dzieci, które nie mieszkały ze zmarłym we wspólnym gospodarstwie.

W dalszej kolejności o wypłatę mogą wystąpić inni członkowie rodziny uprawnieni do renty rodzinnej lub osoby, na których utrzymaniu pozostawał zmarły.

Jest 12 miesięcy na złożenie wniosku

Osoby ubiegające się o pieniądze powinny pamiętać o terminie. Wniosek o wypłatę niezrealizowanego świadczenia, oznaczony symbolem ENS, należy złożyć w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci osoby uprawnionej.

Do dokumentów trzeba dołączyć odpis aktu zgonu, chyba że został już wcześniej przekazany do ZUS. W zależności od stopnia pokrewieństwa wymagany może być także odpis aktu małżeństwa lub aktu urodzenia. Konieczne może być również przedstawienie oświadczenia albo innych dowodów potwierdzających prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego ze zmarłym lub przyczynianie się do jego utrzymania.

Wniosek można złożyć osobiście w dowolnej placówce ZUS, za pośrednictwem pełnomocnika, wysłać pocztą lub przekazać elektronicznie przez portal eZUS.

Co z podatkiem?

Wypłacone niezrealizowane świadczenie stanowi przychód osoby, która otrzyma pieniądze. ZUS potrąca należny podatek i przekazuje go do urzędu skarbowego. Po zakończeniu roku podatkowego przesyła również tej osobie informację PIT-11, zawierającą dane o uzyskanym przychodzie i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy.