Gdynia podpowiada Polsce, jak radzić sobie z dzikami. Powstaną ogólnopolskie wytyczne

Doświadczenia Gdyni mają pomóc samorządom w całej Polsce skuteczniej radzić sobie z obecnością dzików w miastach.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska pracuje nad ogólnopolskimi rekomendacjami, a jednym z najważniejszych materiałów, na których opiera swoje działania, jest raport przygotowany właśnie w Gdyni. Dokument dotyczy nieśmiercionośnych metod ograniczania konfliktów między ludźmi a dzikami na terenach zurbanizowanych. Resort uznał go za na tyle wartościowy, że Gdynia została włączona do prac nad wytycznymi dla całego kraju.

– Gdyński raport o nieśmiercionośnych metodach ograniczenia problem dzików w miastach to pierwszy tego typu dokument w Polsce – bardzo potrzebny w obliczu narastającego problemu, który dotyczy coraz większej liczby miast. Dlatego też postanowiliśmy skorzystać z wiedzy w nim zgromadzonej oraz doświadczeń Gdyni w ograniczaniu sytuacji konfliktowych związanych z dzikami i opracować spójne rekomendacje, z których będą mogły korzystać wszystkie samorządy w Polsce. Gdynia jest też dla nas doradcą samorządowym w tym temacie – nasze rekomendacje mają wskazywać rozwiązana możliwe do zrealizowania zarówno w dużym mieście jak i małej gminie – mówi Łukasz Latała Zastępca Dyrektora Departamentu Leśnictwa i Łowiectwa w Ministerstwie Klimatu i Środowiska.

– 

Nie tylko odstraszanie i interwencje

Raport powstał w ramach prac gdyńskiego zespołu do spraw dzikich zwierząt, powołanego w 2024 roku. Zawiera analizę problemu oraz 14 rekomendacji, które mają ograniczać liczbę sytuacji konfliktowych, a jednocześnie uwzględniać ochronę przyrody i realia funkcjonowania miasta.

Najważniejszym założeniem jest odejście od działań doraźnych na rzecz długofalowego podejścia. Chodzi między innymi o to, by miasta przestały tworzyć warunki zachęcające dziki do wchodzenia na tereny zabudowane.

Wśród rekomendacji znalazły się m.in. ograniczenie celowego i przypadkowego dokarmiania, lepsze zabezpieczanie odpadów komunalnych, stała edukacja mieszkańców oraz wyznaczanie obszarów o ograniczonej presji człowieka na terenach leśnych.

Raport udostępniono publicznie między innymi po to, by mogły z niego korzystać również inne samorządy. Dokument przygotowywany wspólnie przez Gdynię i Ministerstwo Klimatu i Środowiska ma być bardziej praktycznym narzędziem dla gmin, które zmagają się z obecnością dzików. Nowe wytyczne mają więc nie tylko podpowiadać konkretne rozwiązania, ale też pomóc samorządom ocenić skalę problemu i uporządkować działania.

Gdynia szykuje własne „standardy niedostępności”

Równolegle w Gdyni trwają prace nad tak zwanymi standardami niedostępności. Mają one określić zasady, które ograniczą dostęp dzików do pożywienia i innych czynników zachęcających je do pozostawania w mieście.

Reguły mają dotyczyć zarówno miejskich jednostek, jak i spółdzielni mieszkaniowych czy właścicieli prywatnych posesji.

– Nic nam nie pomogą zamknięte śmietniki, jeśli będziemy dokarmiać dziki na trawnikach, podobnie jak dzikoodporne kosze na odpadki w sąsiedztwie klombów i krokusów uwielbianych przez dziki. Wszyscy musimy nauczyć się funkcjonować tak, by nie zachęcać dzików do osiedlania się w mieście. Musimy również wiedzieć jak się zachować, gdy dzika na swojej drodze spotkamy. Standardy niedostępności w zamyśle Pani Prezydent określać będą zasady życia w mieście, które dzielimy czy tego chcemy czy nie, z wolnożyjącymi zwierzętami. Nie jest możliwe ani pożądane całkowite wyeliminowanie zwierząt z naszej przestrzeni życiowej, naszym celem nie jest ograniczenie populacji do zera, a zminimalizowanie liczby konfliktów na linii człowiek- zwierzę – dodaje Agata Grzegorczyk, koordynator ds. zwierząt w Gdyni.

Efektem wspólnych prac Gdyni i ministerstwa ma być zestaw praktycznych zaleceń, które będzie można stosować zarówno w dużych miastach, jak i mniejszych gminach. Główny cel to ograniczenie liczby niebezpiecznych spotkań ludzi z dzikami i stworzenie spójnych zasad postępowania na terenach zurbanizowanych.