Cztery spotkania, setki wspólnie zaśpiewanych słów, melodii i rytmów, mnóstwo zabawy, ruchu i rozmów o kaszubskiej kulturze. Projekt „Dziecięcy folklor kaszubski jako przestrzeń międzypokoleniowej edukacji kulturowej” jest już na półmetku. Dziękujemy wszystkim, którzy byli z nami w pierwszej części projektu – i zapraszamy tych, którzy jeszcze nie zdążyli dołączyć!
Są takie piosenki, które pamiętamy z dzieciństwa. Są zabawy, których zasad nie trzeba długo tłumaczyć, bo wystarczy, że ktoś zacznie, a reszta natychmiast wie, co robić. Są też słowa i melodie, które przez lata przekazywano sobie z pokolenia na pokolenie.
Właśnie takich skarbów szukamy w kaszubskim folklorze dziecięcym.
Od maja do czerwca spotkaliśmy się już w Brusach, Bytowie, Kartuzach i Sierakowicach. Każde z tych spotkań było okazją nie tylko do poznawania tradycyjnego repertuaru, ale przede wszystkim do jego wspólnego przeżywania i praktycznego wykorzystywania. W programie znalazły się między innymi odliczanki, zabawy, kołysanki i śpiewanki – formy proste, bliskie dziecięcemu światu, a jednocześnie niezwykle bogate kulturowo.
I chyba właśnie ta prostota jest ich największą siłą.
Bo co może być bardziej naturalnego niż wspólny śpiew, rytm, ruch i zabawa?
„Nie chcemy, żeby folklor był tylko wspomnieniem”
– Zależy nam, aby pokazać, że dziecięcy folklor kaszubski nie jest jedynie zapisem dawnych tradycji, ale może stać się inspiracją do współczesnych działań edukacyjnych i budowania więzi między pokoleniami – mówi Izabela Bukowska, koordynatorka projektu. – Właśnie dlatego podczas naszych spotkań nie zatrzymujemy się na samym poznawaniu repertuaru. Chcemy przede wszystkim zachęcać uczestników do tego, by sami zaczęli z niego korzystać, przekazywać go dalej i twórczo wykorzystywać w swojej codziennej pracy.
Jak podkreśla koordynatorka, ogromną wartością projektu jest jego praktyczny charakter. Uczestnicy nie tylko poznają tradycyjne formy folkloru, ale uczą się, jak wykorzystać je podczas zajęć z dziećmi, działań animacyjnych czy lokalnych inicjatyw kulturalnych.
– Tradycja żyje wtedy, kiedy jest używana. Kiedy ktoś ją śpiewa, powtarza, przekazuje dziecku, modyfikuje i nadaje jej własny kontekst. Chcemy stworzyć właśnie taką przestrzeń – do spotkania z tradycją, ale również do eksperymentowania z nią – dodaje Izabela Bukowska.
I trudno o lepszą definicję tego, co dzieje się podczas naszych warsztatów.
Od archiwum do współczesnej sali zajęciowej
Kaszubski folklor dziecięcy to nie tylko ciekawostka z przeszłości. To materiał, który można z powodzeniem wykorzystać we współczesnej edukacji.
Odliczanki pomagają pracować z językiem i rytmem. Zabawy angażują ruch i współdziałanie. Śpiew pozwala oswajać język kaszubski, a kołysanki otwierają przestrzeń do rozmowy o emocjach, rodzinie i pamięci.
Dlatego projekt łączy pracę ze źródłami z praktyką. Repertuar opiera się na materiałach archiwalnych, a uczestnicy poznają jego różne warianty i uczą się, jak twórczo przenieść je do współczesnych działań edukacyjnych.
Co ważne, warsztaty odbywają się w języku kaszubskim, a muzyczna forma spotkań pozwala doświadczyć języka nie tylko jako przedmiotu nauki, ale przede wszystkim jako żywego nośnika kultury i tożsamości.
Pierwsza połowa za nami. Co przed nami?
Sierpień to dobry moment, żeby na chwilę się zatrzymać, spojrzeć za siebie i powiedzieć: dużo już zrobiliśmy – ale jeszcze więcej przed nami!
We wrześniu projekt rusza dalej.
📍 19 września – Puck, Pucki Klub Seniora
📍 26 września – Lębork, Lęborskie Centrum Kultury „Fregata”
A w październiku:
📍 10 października – Gdańsk, Uniwersytet Gdański
📍 24 października – Wejherowo, Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej
Każde spotkanie to kilka godzin wspólnej pracy – ale także okazja do poznania ludzi, którzy podobnie jak my uważają, że regionalna kultura ma ogromny potencjał i może być świetnym punktem wyjścia do pracy z dziećmi.
A to jeszcze nie koniec!
Jednym z ważnych rezultatów projektu będą otwarte materiały edukacyjne, które będzie można wykorzystywać również po zakończeniu warsztatów. Powstaną między innymi filmiki instruktażowe, podkłady muzyczne oraz materiały związane z tradycyjnym repertuarem.
To szczególnie ważne, bo chcemy, żeby efekt projektu nie skończył się wraz z ostatnim spotkaniem. Mamy nadzieję, że poznane zabawy i melodie trafią później do kolejnych szkół, przedszkoli, bibliotek, domów kultury i zespołów – a stamtąd, oczywiście, do kolejnych dzieci.
Bo przecież właśnie o przekazywanie dalej chodzi.
Jedno pokolenie przypomina sobie zabawę. Drugie poznaje ją po raz pierwszy. Ktoś dopisuje własny pomysł, ktoś inny przypomina sobie melodię od babci. I nagle okazuje się, że tradycja nie jest czymś zamkniętym w przeszłości.
Ona po prostu dalej się dzieje.
Dołącz do nas!
Jeśli jeszcze nie mieliście okazji uczestniczyć w naszych warsztatach – nic straconego. Druga połowa projektu dopiero przed nami!
Zapraszamy nauczycieli, edukatorów, animatorów kultury, instruktorów oraz wszystkie osoby zainteresowane kaszubskim dziedzictwem i pracą z dziećmi. Warsztaty są bezpłatne, a liczba miejsc ograniczona.
📩 Zapisy:
Paulina Węsierska
[email protected]
Cztery warsztaty za nami. Cztery jeszcze przed nami.
Dziękujemy, że jesteście z nami – i zapraszamy na kolejną porcję kaszubskiego śpiewu, zabawy, języka i tradycji!
Do zobaczenia we wrześniu! 🌿🎶
Projekt „Dziecięcy folklor kaszubski jako przestrzeń międzypokoleniowej edukacji kulturowej” realizowany jest przez Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej, a dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Różnorodność Językowa” Instytutu Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej. W realizację przedsięwzięcia zaangażowani są m.in. partnerzy merytoryczni: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Polskie Towarzystwo Ludoznawcze – Oddział w Gdańsku.
