Zdrowie to nie tylko brak choroby. Czym jest nowoczesny dobrostan (well-being)?

Nie trzeba być chorym, by mieć poczucie, że niema się pełni sił. Wielu z nas tego doświadcza, dlatego wciąż szukamy sposobów, by być w lepszej formie i tryskać energią. Nowoczesna nauka nie pozostawia złudzeń: zdrowie to coś więcej niż czysta kartoteka medyczna. To dynamiczny stan, w którym cało, umysł i emocje pracują w jednym rytmie. Co robić, by ta współpraca dobrze się układała?

Wielowymiarowość zdrowia – brak objawów to za mało?

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) definiuje zdrowie jako pełen dobrostan fizyczny, psychiczny i społeczny. Chcąc osiągnąć taką równowagę, coraz częściej skłaniamy się ku medycynie holistycznej. Nie skupia się ona na konkretnych problemach, a pojmuje organizm jako całość i stawia mocny akcent na działania prewencyjne.

Przykładem tej zmiany jest coraz większa otwartość na terapie wspomagające – dla pacjentów zmagających się z przewlekłym stresem czy bólem, rzetelna konsultacja i recepta na medyczną marihuanę może być krokiem do odzyskania równowagi. Dla innych grup dobrze dobrana aktywność fizyczna będzie odpowiednią drogą do zdrowia. Jeszcze inni wybiorą medytację i skupienie na kondycji psychicznej i równowadze hormonalnej.

Znaczenie dążenia do szeroko pojętego dobrostanu potwierdzają dowody naukowe. Słynne badanie Harvard Study of Adult Development wykazało, że to nie sukces finansowy, lecz satysfakcjonujące relacje z ludźmi są najsilniejszym czynnikiem chroniącym nasze zdrowie i przedłużającym życie. Z kolei analizy Instytutu Gallup wyróżniają pięć wymiarów dobrostanu: poczucie sensu, jakość relacji, stabilność finansową, zdrowie fizyczne oraz zaangażowanie społeczne. Zaniedbanie któregokolwiek z tych obszarów bezpośrednio osłabia odporność psychiczną i fizyczną całego organizmu.

Filary nowoczesnego well-beingu w praktyce

Holistyczny dobrostan to suma codziennych wyborów. Nie musisz wywracać życia do góry nogami, wystarczy, że zadbasz o cztery fundamenty well-being:

• Higiena regeneracji – sen to podstawa; dbaj o stałe pory odpoczynku i ograniczaj światło niebieskie przed snem.
• Ruch dla przyjemności – wybierz aktywność, którą lubisz – nawet krótki spacer obniża poziom kortyzolu i dotlenia mózg.
• Odżywianie dla mikrobiomu – jedz produkty nieprzetworzone, które wspierają jelita (nasz „drugi mózg”).
• Higiena psychiczna – praktykuj uważność (mindfulness) oraz regularny cyfrowy detoks, dając układowi nerwowemu czas na reset.

Jak zacząć? Droga do równowagi

Dobrostan to proces, a nie ostateczny cel do odznaczenia. Zacznij od przyjrzenia się dokładnie swojemu samopoczuciu – zadaj sobie pytanie, który obszar wymaga dziś największej uwagi. Wprowadzaj zmiany metodą małych kroków. Staraj się zastępować szkodliwe nawyki zdrowymi. Na tej bazie powoli wzmocnisz odporność i poprawisz metabolizm. W dalszej perspektywie możesz osiagnać znacznie więcej np. regulację hormonów do poziomu, na którym realnie zaczniesz cieszyć się życiem.

Źródła:

1. Harvard Study of Adult Development [do.i.: https://hsph.harvard.edu/health-happiness/news/the-good-life-a-discussion-with-dr-robert-waldinger/]
2. The Five Essential Elements of Well-Being [do.i.: https://www.gallup.com/workplace/237020/five-essential-elements.aspx]