W dniach od 2 do 10 listopada gdański oddział IPN prowadził prace archeologiczne w Lesie Piaśnickim, miejscu masowych zbrodni z przełomu 1939 i 1940 r. Tegoroczne prace pozwoliły na odnalezienie ponad 200 metalowych przedmiotów lub ich fragmentów, mogących mieć związek z dokonanym tam ludobójstwem lub z próbą zatarcia jego śladów w sierpniu i wrześniu 1944 r.
Od 2021 r. Pion Śledczy IPN w Gdańsku, wraz z zespołem biegłych z Uniwersytetu Łódzkiego i Uniwersytetu Rzeszowskiego pod kierunkiem dr. Dawida Kobiałki, prowadzi systematyczne prace archeologiczne w wytypowanych miejscach Pomorza Gdańskiego, gdzie mogą znajdować się zbiorowe mogiły ofiar tzw. „Zbrodni Pomorskiej 1939 roku”. Dotychczas prace prowadzone były m.in. w Chojnicach, Borównie oraz Lesie Szpęgawskim.
[galeria]
Aktualne badania prowadzone są w ramach nowego śledztwa, mającego na celu szczegółowe zbadanie przebiegu niemieckiej operacji Aktion 1005 – tajnej akcji przeprowadzonej podczas II wojny światowej w celu zatarcia śladów masowych zbrodni na terenie dawnego województwa pomorskiego.
Aktion 1005 była niemiecką operacją mającą na celu zacieranie śladów masowych mordów. Na Pomorzu Gdańskim podobne działania Niemcy przeprowadzili w około 30 lokalizacjach, mordując polską inteligencję, duchownych oraz osoby umysłowo chore. W ramach śledztwa poszukiwane są materialne ślady tych działań – miejsca palenia zwłok, wydobywania ciał oraz ich ukrywania.
Do prowadzenia badań wykorzystywane są najnowocześniejsze metody i narzędzia archeologiczne, umożliwiające precyzyjną dokumentację znalezisk. Odnalezione artefakty, spalone fragmenty kości oraz pozostałości drewna poddawane są analizom antropologicznym, geochemicznym i archeobotanicznym, co pozwala na odtworzenie przebiegu zbrodni oraz działań mających na celu jej zacieranie.
W dniach od 2 do 10 listopada 2025 r. prowadzono prace archeologiczne w Lesie Piaśnickim, miejscu masowych zbrodni z przełomu 1939 i 1940 r. W 1946 r. w wyniku poszukiwań odnaleziono 25 grobów masowych, dwa obiekty przygotowane do ukrycia zwłok (nie wykorzystane w tym celu) oraz dwa paleniska polowe. W dwóch grobach znaleziono zwłoki 305 ofiar, z czego rodziny rozpoznały imiennie ponad 50 osób. Pozostałe doły zawierały jedynie fragmenty kości i niewielkie przedmioty, co było skutkiem przeprowadzenia w 1944 r. akcji Aktion 1005, w trakcie której Niemcy wydobywali zwłoki, palili je na stosach i ukrywali pozostałości w lesie, na polach lub w wodach.
W latach 50. i 60. XX w. badania nad ludobójstwem w Lesie Piaśnickim prowadziła Barbara Bojarska. Dzięki zebranym relacjom świadków udało się odnaleźć kolejny grób, również zniszczony przez spalenie zwłok, oraz dwa paleniska w jego pobliżu. Wiadomo, że w okolicznym lesie istnieją dalsze, nieoznaczone lokalizacje grobów masowych. Do chwili obecnej nie ustalono miejsca ukrycia co najmniej kilku ton spalonych szczątków ludzkich po Akcji 1005.
[movies]1[/movies]
Prace archeologiczne poprzedzone były krytyczną analizą literatury przedmiotu, badaniami archiwalnymi, opracowaniem danych z lotniczego skanowania laserowego oraz historycznych zdjęć lotniczych. Etap terenowy obejmował badania powierzchniowe z wykorzystaniem wykrywaczy metali oraz serię odwiertów geologicznych, mających na celu lokalizację materialnych śladów związanych z Aktion 1005. Wyniki wcześniejszych badań, np. w Lesie Szpęgawskim czy nad jeziorem Borówno, potwierdzają, że szczątki ludzkie pozostawione przez Niemców w drugiej połowie 1944 r. powinny być traktowane jako integralna część badań nad zacieraniem śladów zbrodni.
Nowoczesne metody z zakresu antropologii sądowej pozwalają na dokładną analizę procesu zacierania masowych zbrodni. Tegoroczne prace terenowe w Lesie Piaśnickim pozwoliły na odnalezienie ponad 200 metalowych przedmiotów lub ich fragmentów, mogących mieć związek z dokonanym tam ludobójstwem lub z próbą zatarcia jego śladów w sierpniu i wrześniu 1944 r. Prace archeologiczne w Lesie Piaśnickim będą kontynuowane w najbliższej przyszłości.
Byliście świadkami zdarzenia w naszym regionie? Chcecie aby nasza redakcja zajęła się jakimś tematem? Czekamy na Wasze sygnały i informacje. Można kontaktować się z naszą redakcją za pośrednictwem strony facebookowej i mailowo: [email protected]. Dyżurujemy także pod numerem telefonu 729 715 670.
Byliście świadkami zdarzenia w naszym regionie? Chcecie aby nasza redakcja zajęła się jakimś tematem? Czekamy na Wasze sygnały i informacje. Można kontaktować się z naszą redakcją za pośrednictwem strony facebookowej i mailowo: [email protected] Dyżurujemy także pod numerem telefonu 729 715 670.
