Mroczna przeszłość kamienic w Wejherowie. Tu mieścił się Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa Publicznego

piątek, 24 października 2025, 07:00
źródło: Nadmorski24.pl (archiwum)
źródło: Nadmorski24.pl (archiwum)

Niepozorne dziś kamienice przy ul. Kopernika w Wejherowie przez lata budziły strach wśród mieszkańców. Jak wynika z ustaleń Instytutu Pamięci Narodowej, właśnie tam, pod numerami 13 i 15, w latach 1945–1956 działał Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa Publicznego – lokalna jednostka komunistycznego aparatu represji.

Zgodnie z informacjami opublikowanymi przez IPN w projekcie slady.ipn.gov.pl, w województwie pomorskim znajdowało się 15 miejscowości, w których funkcjonowały tego typu urzędy. Wśród nich znalazło się także Wejherowo.

Jak przypomina Regina Osowicka w książce „Bedeker Wejherowski”, kamienica przy ul. Kopernika 15 – wówczas nosząca nazwę Michała Roli-Żymierskiego – „budziła lęk i grozę wśród tych mieszkańców, którzy wiedzieli, co się dzieje w jej murach”.

Jedną z pierwszych ofiar brutalnych przesłuchań prowadzonych przez funkcjonariuszy UB był Augustyn Westphal, działacz niepodległościowy, sekretarz starostwa morskiego i ostatni komendant naczelny organizacji TOW „Gryf Pomorski”. Jak podaje Osowicka, śledztwo trwało dwa miesiące, a Westphal zmarł 21 września 1946 roku w wyniku tortur.

Dziś o mrocznej historii tego miejsca przypomina tablica pamiątkowa, ustawiona z inicjatywy Wejherowskiego Stowarzyszenia Historycznego i Klubu Miłośników Wejherowa. Z jej treści wynika, że w budynku pod numerem 13 mieścił się m.in. areszt z karcerem, stołówka oraz mieszkania funkcjonariuszy.

img
źródło: Nadmorski24.pl (archiwum)

Piwnice wyposażone były w cele z drewnianymi drzwiami wzmocnionymi żelaznymi sztabami. Naprzeciwko zejścia znajdowało się niewielkie, pozbawione okien pomieszczenie o łukowatym suficie – karcer, w którym przetrzymywano więźniów w skrajnie trudnych warunkach.

W sąsiedniej kamienicy przy ul. Kopernika 15 znajdowały się biura funkcjonariuszy i cele dla zatrzymanych. Na parterze mieścił się gabinet szefa urzędu oraz sekretariat, a na piętrze – pokoje śledczych.

Jak informuje Urząd Miasta Wejherowa, jednostka ta wsławiła się szczególną aktywnością przed sfałszowanymi wyborami do Sejmu Ustawodawczego w styczniu 1947 roku. Wówczas w całym województwie gdańskim aresztowano prewencyjnie około 700 osób, w tym wielu mieszkańców powiatu wejherowskiego.

Dziś budynki przy ul. Kopernika nie przypominają o swojej ponurej przeszłości. Pod numerem 15 znajduje się kamienica mieszkalna, natomiast w dawnym budynku przy Kopernika 13 działa siedziba Wejherowskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Urząd Bezpieczeństwa przy ul. Kopernika 15 działał w Wejherowie do 1956 roku.

Mapka z kamienicami w Wejherowie, w których funkcjonował Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa Publicznego:

Byliście świadkami zdarzenia w naszym regionie? Chcecie aby nasza redakcja zajęła się jakimś tematem? Czekamy na Wasze sygnały i informacje. Można kontaktować się z naszą redakcją za pośrednictwem strony facebookowej i mailowo: [email protected]. Dyżurujemy także pod numerem telefonu 729 715 670.

Byliście świadkami zdarzenia w naszym regionie? Chcecie aby nasza redakcja zajęła się jakimś tematem? Czekamy na Wasze sygnały i informacje. Można kontaktować się z naszą redakcją za pośrednictwem strony facebookowej i mailowo: [email protected] Dyżurujemy także pod numerem telefonu 729 715 670.

Wiadomości

Niedzielne morsowanie w Ustce. Chłodna woda nie odstraszyła miłośników zimowych kąpieli
niedziela, 22 listopada 2026

Niedzielne morsowanie w Ustce. Chłodna woda nie odstraszyła miłośników zimowych kąpieli

Nowe przepisy już obowiązują. Jeden błąd na przejeździe kolejowym i możesz stracić prawo jazdy
niedziela, 22 listopada 2026 5

Nowe przepisy już obowiązują. Jeden błąd na przejeździe kolejowym i możesz stracić prawo jazdy

Jubileuszowy Pucki Mistrz Ortografii. Mieszkańcy zmierzyli się z polszczyzną na urodziny miasta
Nowe
niedziela, 22 listopada 2026 2

Jubileuszowy Pucki Mistrz Ortografii. Mieszkańcy zmierzyli się z polszczyzną na urodziny miasta

Pożar hałdy złomu w Porcie Gdańsk. W akcji uczestniczy kilkadziesiąt zastępów straży pożarnej
Ważne
niedziela, 22 listopada 2026 3

Pożar hałdy złomu w Porcie Gdańsk. W akcji uczestniczy kilkadziesiąt zastępów straży pożarnej

„Przegrać z tymi młodymi to nie wstyd”. Szachiści upamiętnili w Pucku Zytę Łęgowską
Nowe
niedziela, 22 listopada 2026

„Przegrać z tymi młodymi to nie wstyd”. Szachiści upamiętnili w Pucku Zytę Łęgowską

Ruszyła 18. edycja Kaszub Cup. Piłkarskie emocje wracają do Luzina
niedziela, 22 listopada 2026

Ruszyła 18. edycja Kaszub Cup. Piłkarskie emocje wracają do Luzina

Ostatni dzwonek na 300 plus. Spóźnialscy mają czas tylko do końca listopada
niedziela, 22 listopada 2026 15

Ostatni dzwonek na 300 plus. Spóźnialscy mają czas tylko do końca listopada

Oddają cząstkę siebie, by ratować innych. Tym razem to oni usłyszeli dziękuję
sobota, 21 listopada 2026 2

Oddają cząstkę siebie, by ratować innych. Tym razem to oni usłyszeli dziękuję

Dwa okręty otworzą pokłady dla zwiedzających. Tak uczczą święto Marynarki Wojennej
sobota, 21 listopada 2026 8

Dwa okręty otworzą pokłady dla zwiedzających. Tak uczczą święto Marynarki Wojennej

20 pieszych z mandatami, jeden wniosek do sądu. Co najczęściej widzieli policjanci?
sobota, 21 listopada 2026 16

20 pieszych z mandatami, jeden wniosek do sądu. Co najczęściej widzieli policjanci?

Nasze kamery

Zobacz wszystkie →