Gdańsk: Cenne, więc chronione!

„Karasiowe jeziorka”, „Zielone wyspy”, „Wydma w Górkach Zachodnich” i „Torfowisko smęgorzyńskie” - Rada Miasta Gdańska podczas ostatniej sesji, 17 lutego, podjęła uchwałę o ustanowieniu nowych użytków ekologicznych na terenie Gdańska.

• Istotnym powodem tworzenia użytków ekologicznych jest potrzeba objęcia ochroną niewielkich powierzchniowo obiektów, ale cennych pod względem przyrodniczym - tłumaczy Marcin Tryksza z Referatu Przyrody i Rolnictwa Wydziału Środowiska gdańskiego magistratu. - Status użytku ekologicznego przekłada się na konkretne zasady ich traktowania. Zakazane są zachowania, które mogą w jakikolwiek sposób naruszyć ich pierwotny kształt. Naruszenie zakazu jest wykroczeniem.

Użytek ekologiczny o wdzięcznej nazwie „Karasiowe jeziorka” o pow. 38,1 ha, położony jest w rejonie ulic Kępnej i Stogi w Gdańsku. Na status użytku ekologicznego, a tym samym wzmożoną ochronę zasłużył sobie występowaniem na nim specyficznych zbiorowisk roślinnych, zarówno leśnych, wodnych, bagiennych, jak i szuwarowych. Do najcenniejszych gatunków roślinnych obecnych na tym terenie należą: ginący w kraju i coraz rzadszy na Pomorzu - storczyk kukułka plamista; rzadka w Gdańsku i jego okolicach - turzyca drżączkowata, turzyca wczesna oraz paproć nasięźrzałpospolity - „Karasiowe jeziorka” są najprawdopodobniej najbogatszym stanowiskiem jej występowania w regionie. Do najcenniejszych gatunków zwierząt na terenie użytku należy - narażona na wymarcie w skali kraju - pijawka lekarska oraz ptaki lęgowe: jastrząb, perkozem, kokoszka, dzięcioł czarny, muchołówka szara i mała.

„Zielone wyspy w Górkach Zachodnich”, o pow. 32,96 ha, to największy w granicach Gdańska kompleks nadrzecznych szuwarów o dużej wartości ekologicznej i krajobrazowej. Wartość ekologiczna szuwarów wynika przede wszystkim z ich znaczenia, jako niszy ekologicznej wielu gatunków ptaków wodnych, ryb i owadów oraz pełnionej funkcji - naturalnego filtra absorbującego zanieczyszczenia środowiska wodnego. Na terenie „Zielonych wysp” występuje 86 gatunków objętych w kraju ścisłą ochroną gatunkową. Do najcenniejszych gatunków zwierząt tu występujących należą m.in.: krwawodziób, czajka, pliszka cytrynowa.

„Wydma w Górkach Zachodnich”, o pow. 1,69 ha, to najwyższe wzniesienie wydmowe ze zróżnicowaną szatą roślinną na terenie tzw. Wyspy Stogi w Gdańsku. Najcenniejszym jej elementem jest murawa napisakowa, która zajmuje odsłonięte częściowo i erodowane zbocze wydmy. Na terenie użytku występują gatunki roślin chronionych, m.in.: paprotka zwyczajna i jastrząb szwedzki oraz znajdujące się pod ochroną częściową: turzyca piaskowa i kruszyna pospolita - w skali Pomorza Zachodniego najbardziej zagrożone wyginięciem. Wydma jest również unikalnym siedliskiem dla ptaków, a także miejscem występowania cennych i rzadkich gatunków. Ponadto wzniesienie posiada duże walory krajobrazowe i jest świetnym punktem widokowym.

Celem ustanowienia użytku ekologicznego „Torfowisko smęgorzyńskie”, o pow. 0,6 ha, na terenie Otomińskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, jest ochrona torfowiska przejściowego z masową obecnością torfowców w śródleśnym zagłębieniu terenu we wschodniej części wysoczyzny morenowej Pojezierza Kaszubskiego na południe od Smęgorzyna. Na terenie tym występują gatunki zagrożone, m.in.: modrzewica zwyczajna, rosiczka okrągłolistna. Użytek posiada także duże walory krajobrazowe, naukowe i edukacyjne, nie tylko w skali miasta, ale i regionu.

W Gdańsku znajduje się 12 użytków ekologicznych (w tym 4 nowe), o łącznej powierzchni 85,39 ha.