Służebność, czyli ograniczone prawo rzeczowe na nieruchomości, może zostać wykreślone z księgi wieczystej w przypadku jego wygaśnięcia albo zniesienia. Wniosek o wykreślenie należy złożyć w sądzie rejonowym przy zachowaniu określonych przepisami warunków.
Służebność to ograniczone prawo rzeczowe na nieruchomości. Ustawa z 23.04.1964 Kodeks cywilny wskazuje, iż ograniczone prawa rzeczowe to, oprócz służebności, użytkowanie, zastaw, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu oraz hipoteka.
Służebność gruntowa polega na tym, że nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień. Przykładem służebności gruntowej jest służebność drogi koniecznej, która zapewnia dojazd do drogi publicznej dla nieruchomości, która sama takiego dostępu nie posiada.
Występują także służebności przesyłu oraz służebności osobiste. Służebność mieszkania to jedna z najczęściej występujących w obrocie prawnym służebności osobistych. Służebność mieszkania polega na możliwości zapewnienia uprawnionej osobie zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w określonym lokalu mieszkalnym. Polega na zapewnieniu możliwości dożywotniego prawa do korzystania z określonego lokalu wskazanym osobom.
Każdą ze służebności można i należy ujawnić w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości. Skutkuje to tym, że uprawniony do korzystania ze służebności jest chroniony na podstawie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Oznacza to, że potencjalny nabywca nieruchomości obciążonej taką służebnością nie może bronić się przed sądem, że nie wiedział, iż nieruchomość jest obciążona nieruchomością.
W przypadku wygaśnięcia bądź zniesienia służebności należy zadbać o to, by została ona wykreślona z księgi wieczystej. W celu wykreślenia służebności z księgi wieczystej należy złożyć do sądu rejonowego właściwego miejscowo dla położenia nieruchomości, wydziału ksiąg wieczystych, odpowiedni wniosek.
Wniosek powinien zostać złożony na urzędowym formularzu o nazwie KW-wpis. Należy pamiętać, że zgodnie z ustawą z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece wpisem jest również wykreślenie. We wniosku wskazać należy numer księgi wieczystej, w której ma zostać dokonane wykreślenie, a także zaznaczyć rubrykę zatytułowaną wpis prawa, ograniczenia w rozporządzaniu nieruchomością, roszczenia lub hipoteki i wpisać tam treść służebności, która ma zostać wykreślona. W tym celu warto za pośrednictwem elektronicznej wyszukiwarki ksiąg wieczystych sprawdzić faktyczną treść służebności widniejącą w księdze wieczystej. Należy pamiętać o wypełnieniu wniosku o wykreślenie służebności z dwóch ksiąg wieczystych, jeżeli służebność została ujawniona zarówno w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości obciążonej, jak i władnącej.
Następnie należy uzupełnić dane wnioskodawcy i ewentualnie uczestników postępowania. Do wniosku należy załączyć dokumenty, które stanowią podstawę wpisu służebności na przykład umowę albo orzeczenie sądu, a także prawidłowo go opłacić i załączyć dowód uiszczenia opłaty.
Jeżeli wniosek składany jest przez pełnomocnika należy dołączyć formularz KW-PP wraz pełnomocnictwem i dowodem uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości 17 zł od udzielonego pełnomocnictwa. Opłata sądowa za wykreślenie służebności stanowi połowę opłaty należnej od wniosku za wpis. Za wykreślenie służebności należy zatem uiścić opłatę w wysokości 100 złotych za wykreślenie jednej służebności.
