Pół wieku temu strzelano do mieszkańców Wybrzeża

W 50. rocznicę rewolty grudniowej Instytut Pamięci Narodowej w Gdańsku przygotował szereg inicjatyw. Nie tylko mają one popularyzować wiedzę o Grudniu ’70, ale znacznie ją poszerzać.

Przypomnijmy, jak czytamy w materiałach Instytutu Pamięci Narodowej, koniec dekady lat 60. XX w. w Polsce upłynął pod znakiem coraz bardziej pogarszającej się sytuacji społeczno-gospodarczej. Lansowany przez komunistyczną propagandę obraz tzw. małej stabilizacji w czasie rządów Władysława Gomułki, coraz bardziej odbiegał od rzeczywistości. Podwyżka cen wielu towarów, w tym produktów spożywczych, ogłoszona przez władze 12 grudnia 1970 r., stała się kroplą, która przelała czarę społecznej goryczy. Decyzja ta, wprowadzona w okresie świątecznych przygotowań, stała się bezpośrednią przyczyną wybuchu protestów robotniczych w kilku miastach Wybrzeża. Jako pierwsi wystąpili robotnicy Gdańska. 14 grudnia 1970 r. rozpoczął się strajk w Stoczni im. Lenina. W następnych dniach do protestów przyłączały się inne miasta: Słupsk, Elbląg, Gdynia.

– Grudzień 1970 roku to jedna z czarnych kart PRL-u. Ale ofiara protestujących wtedy Polaków przyczyniła się do upadku tego zbrodniczego systemu. Na ulice miast Wybrzeża wyszli robotnicy poruszeni ogłoszoną podwyżką cen. Chcieli wykrzyczeć swój protest, chcieli rozmawiać z komunistyczną władzą, ale ta władza nie chciała z nimi rozmawiać. Wysłała przeciwko nim oddziały wojska i milicji. Padły strzały, kilkadziesiąt osób zostało zabitych, ponad tysiąc osób zostało rannych, a tysiące aresztowanych – powiedział prezes IPN dr Jarosław Szarek.

W 50. rocznicę rewolty grudniowej IPN Gdańsk przygotował szereg inicjatyw, które nie tylko popularyzują wiedzę o Grudniu ’70, ale znacznie ją poszerzają:

HARMONOGRAM WYDARZEŃ I UROCZYSTOŚCI (z udziałem prezesa IPN dr. Jarosława Szarka)

— 16 grudnia (środa)

12.30 – promocja książki IPN „Grudniowa kolęda. Kościół katolicki w Trójmieście wobec Grudnia '70” z udziałem autorów dr. Piotra Abryszeńskiego i dr. Daniela Gucewicza (dyskusja zamknięta, relacja online przez IPNtv)

14.00 – prezentacja wystawy IPN „Powstanie Grudniowe 1970 roku” na Placu Solidarności w Gdańsku (uroczystość zamknięta)

15.00 – centralne uroczystości 50. rocznicy Grudnia’70 na Placu Solidarności w Gdańsku

17.00 – uroczysta Msza św. w kościele św. Brygidy w Gdańsku

— 17 grudnia (czwartek)

5.45 – uroczystość pod Pomnikiem Ofiar Grudnia 1970 w Gdyni (przy ul. Janka Wiśniewskiego)

9.00 – złożenie kwiatów i zapalenie zniczy na grobach ofiar Grudnia’70 na cmentarzu witomińskim, a także na grobach Wiesławy Kwiatkowskiej i Adama Gotnera

12.00 – w sali konferencyjnej Hotelu Mercure Gdynia (Armii Krajowej 22) promocja książki „Zbrodnia bez kary. Grudzień ’70 w Gdyni. Przebieg wydarzeń, represje, walka o prawdę, najdłuższy proces III RP” (wydanie II rozszerzone) z udziałem autorów dr. Piotra Brzezińskiego, Roberta Chrzanowskiego i Anny Nadarzyńskiej-Piszczewiat (dyskusja zamknięta, relacja online przez IPNtv)

14.00 – na Skwerze Kościuszki w Gdyni prezentacja wystawy IPN „Powstanie Grudniowe 1970 roku” (uroczystość zamknięta)

Ok. 17.00 – uroczysta Msza św. w kościele NSPJ w Gdyni

— 18 grudnia (piątek)

Ok. 9.00 – złożenie kwiatów i zapalenie zniczy na grobach ofiar Grudnia’70 w Gdańsku i Sopocie

12.00 – złożenie kwiatów i zapalenie zniczy na grobach ofiar Grudnia’70 na cmentarzu przy ul. Agrykoli w Elblągu

13.00 – prezentacja wystawy IPN „Powstanie Grudniowe 1970 roku” przy Pomniku Ofiar Grudnia na Placu Solidarności w Elblągu (uroczystość zamknięta, relacja online przez IPNtv)

Ok. 13.25 – złożenie kwiatów pod tablicą pamiątkową Tadeusza Mariana Sawicza

Ok. 13.45 – prezentacja wystawy IPN „Grudzień 1970 w Elblągu w dokumencie archiwalnym” przy katedrze św. Mikołaja w Elblągu (uroczystość zamknięta)

Godziny uroczystości mogą ulec zmianie ze względu na sytuację epidemiczną.

PUBLIKACJE

„Grudniowa kolęda. Kościół katolicki w Trójmieście wobec Grudnia '70” autorstwa dr. Piotra Abryszeńskiego i dr. Daniela Gucewicza. Książka stanowi pierwszą próbę kompleksowego przedstawienia reakcji Kościoła katolickiego na rewoltę grudniową 1970 r. w Trójmieście. Opisano w niej również działania władz komunistycznych, które w obliczu kryzysu starały się wykorzystać autorytet duchowieństwa do własnych celów.