By wybrać najlepszą odmianę pszenicy, dopasowaną nie tylko do potrzeb rolnika, ale także do warunków glebowych i środowiskowych, warto posłużyć się pomocą, jaką są wyniki badań Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego. Prowadzone są one przez Centralny Ośrodek Badania Roślin Uprawnych w Słupi Wielkiej i pokazują, jakie odmiany pszenicy ozimej najlepiej plonowały w poszczególnych latach. Wstępne wyniki z badań przeprowadzonych w bieżącym roku pokazały, które odmiany w poszczególnych klasach były najlepsze.
Dostępne wyniki pokazują, że w przeciętnych warunkach agrotechniki (a1) najlepsze plony w grupie odmian jakościowych (klasa A) wydała pszenica RGT Kilimanjaro (102% wzorca), Apostel, Comandor i Euforia (po 100% wzorca). W tych warunkach inne objęte badaniem odmiany plonowały poniżej 100% wzorca. Uprawa w warunkach a2 (wysoki poziom agrotechniki) dała pierwsze miejsce ex aequo odmianom: RGT Kilimanjaro i Euforia (po 102% wzorca). Na drugim miejscu znalazły się Comandor i RGT Metronom (po 101% wzorca), zaś na trzecim odmiana Linus (100% wzorca).
W grupie B (odmiany chlebowe), w przeciętnych warunkach uprawy najlepiej plonowały odmiany Plejada, RGT Bilanz, SY Orofino, które osiągnęły poziom 104% wzorca. Odmiany Artist, Bonanza, Hybery F1 miały po 102% wzorca, zaś RGT Treffer, Rivero i Rotax po 100% wzorca. Z kolei w warunkach intensywnej agrotechniki najlepiej obrodziła pszenica RGT Bilanz (105% wzorca). Kolejne były odmiany SY Orofino, Artist i Bonanza, które uzyskały wydajność na poziomie 103% wzorca, zaś trzecie odmiana Plejada (102% wzorca). Plon wyższy niż wzorzec lub mu równy dały odpowiednio odmiany Hybery F1 i RGT Treffer (101% wzorca) oraz Błyskawica i Rivero (100% wzorca).
Wyniki badań dla regionów są dobrym wskaźnikiem ułatwiającym wybór odmiany do uprawy, ponieważ dają lepszy obraz tego, jak dana odmiana sprawuje się w poszczególnych województwach. Na koniec roku 2018 nie ma jeszcze pełnych wyników badań, ale dostępne informacje pozwalają już na określenie, jakie odmiany dały dobre plony i jakimi warto zainteresować się w przyszłości.
W badaniach COBORU Polskę podzielono na sześć regionów o zbliżonych do siebie warunkach uprawy:
– I – zachodniopomorskie, pomorskie;
– II – warmińsko-mazurskie, podlaskie;
– III – lubuskie, wielkopolskie, kujawsko-pomorskie;
– IV – łódzkie, mazowieckie, lubelskie;
– V – dolnośląskie, opolskie, śląskie;
– VI – małopolskie, świętokrzyskie, podkarpackie.
Wysokość uzyskanych w nich plonów poszczególnych odmian pszenicy była bardzo zróżnicowana. Dla przykładu w grupie technologicznej A najwięcej odmian, które dały plon wyższy od wzorca, było w regionie I, podczas gdy w regionie V najwięcej badanych odmian dało plon poniżej wzorca, jednak żadna nie dała plonu wyższego niż wzorzec we wszystkich regionach. W grupie jakościowej B plon powyżej wzorcowego lub mu równy, we wszystkich regionach i przy obu poziomach agrotechniki dały odmiany: RGT Bilanz i Artist.
Należy pamiętać jednak, że ogólne wyniki są uśrednione dla wielu miejsc badań. Dlatego by wybrać dobrą odmianę, warto śledzić na bieżąco zarówno publikacje obejmujące rezultaty w całym kraju i poszczególnych województwach, jak i często zaglądać do wyników szczegółowych, prezentujących informacje dla miejscowości, w których prowadzono badania, ponieważ nawet w poszczególnych województwach widać ścisłą korelację pomiędzy odmianą, miejscem prowadzenia badań a wysokością plonów. Na przykład w województwie kujawsko-pomorskim w grupie A jedynie pszenica KWS Spencer dała plon wyższy od wzorca we wszystkich lokalizacjach badawczych, podczas gdy w przypadku innych odmian wysokość plonu była ściśle powiązana z miejscem lokalizacji badań.
Śledzenie bieżących publikacji z pewnością ułatwi wybór dobrej odmiany pszenicy na następny sezon.
Artykuł opracowany we współpracy z Syngenta.pl.
