Trybunał Konstytucyjny uznał polskie przepisy dotyczące wysokości kwoty wolnej od podatku za niezgodne z konstytucją i nakazał jej podwyższenie do sumy, która umożliwia minimum socjalne. Nakaz nie jest więc jednoznaczny, ponieważ kwota umożliwiająca przeżycie jest różna zarówno dla rodzin, jak i osób samotnych czy seniorów. W niektórych przypadkach może być to 30 tysięcy złotych rocznie.
Przepisy dotyczące ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustalające kwotę wolną od podatku w wysokości 3089 złotych są niezgodne z konstytucją i przestaną obowiązywać 30 listopada 2016 roku – uznał Trybunał Konstytucyjny, który zbadał sprawę na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich. Organ uznał, że państwo nie powinno zabierać pieniędzy osobom żyjącym w ubóstwie.
Sędziowie podkreślili, że obecnie nawet najubożsi muszą oddawać swoje pieniądze do budżetu, z którego później wypłacana jest przecież pomoc społeczna, co jest niezgodne z zasadą sprawiedliwości społecznej.
Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego kwota wolna od podatku powinna być znacznie wyższa i gwarantować co najmniej minimum egzystencji. Obecnie minimalna granica socjalna ustalona jest przez prawo na poziomie 6504 złotych rocznie. Rzecznik Praw Obywatelskich podkreśla, że osoby mające tak niskie dochody nie są w stanie płacić podatków. Ponadto kwota ta została ustalona w 2006 roku, a od tego czasu ceny rynkowe wzrosły o blisko 18%.
Ministerstwo Finansów broni się natomiast, że zmiany systemu podatkowego nie stanowią narzędzia do walki z ubóstwem, a będą kosztować budżet państwa co najmniej kilkanaście miliardów złotych rocznie.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego wskazuje jednak tylko koncepcję rozwiązania problemu, wszystko więc pozostaje w rękach polskich posłów. Obowiązujące prawo musi się jednak zmienić do 30 listopada 2016 roku.
