Na lekarzach i pielęgniarkach POZ ciąży ogromna odpowiedzialność. Niezależnie od tego, jaka diagnoza zostanie ostatecznie postawiona i w kompetencjach którego specjalisty będzie leczenie danego pacjenta, to właśnie do POZ zgłaszają się osoby w różnym wieku, z różnymi dolegliwościami i z różnymi doświadczeniami. Każda z nich oczekuje profesjonalnego podejścia i przyjaznego traktowania. Zapewnienie odpowiedniej opieki, postawienie trafnej diagnozy i zminimalizowanie dyskomfortu jest łatwiejsze, gdy dysponujemy odpowiednimi narzędziami. Sprawdź, co powinno znaleźć się w gabinecie POZ, aby ułatwić pracę personelowi medycznemu i zwiększyć komfort pacjentów korzystających ze świadczeń.
Podstawą wizyty u lekarza pierwszego kontaktu, jak i u specjalisty, jest szczegółowy wywiad medyczny. Z punktu tego można zrezygnować tylko w sytuacjach nagłych (np. na SOR, choć i tutaj kluczowe jest zdobycie jak największej ilości informacji od pacjenta lub towarzyszących mu osób).
Kolejnym punktem jest dokonanie podstawowych pomiarów. W tym celu gabinet POZ musi być wyposażony w sprzęt umożliwiający ogólne rozeznanie się w stanie zdrowia pacjenta. Niezbędny jest zatem stetoskop (najlepiej w dwóch rozmiarach, dla dzieci i dla dorosłych), waga (i druga – dla noworodków i niemowląt), ciśnieniomierz, termometr, glukometr oraz pulsoksymetr.
Po badaniu ogólnym przychodzi czas na rozeznanie, z jakim konkretnym problemem zgłasza się pacjent. Zadanie lekarze POZ jest trudne – musi on trafnie zdiagnozować chorobę lub przynajmniej wysnuć logiczne podejrzenie, aby skierować chorego na dalsze badania czy do odpowiedniego specjalisty.
Tymczasem lista dolegliwości jest bardzo obszerna – a każda z nich wymaga innego zestawu narzędzi diagnostycznych. W przypadku najbardziej typowych objawów przeziębienia, do weryfikacji stanu gardła potrzebne będą szpatułki drewniane. Dolegliwości ze strony układu pokarmowego wymagają badania palpacyjnego (USG czy endoskopia nie leżą już w gestii lekarza pierwszego kontaktu). Jeśli podejrzewamy problem natury kardiologicznej, poza osłuchem należy poszukać odpowiedzi w zapisie EKG. Urazy, obrzęki i bóle narządów ruchu wymagają badania w ruchu lub z użyciem narzędzi takich jak młotek neurologiczny.
Część pacjentów zgłaszających się do POZ wymaga drobnych zabiegów, do których niepotrzebna jest obecność chirurga czy innego specjalisty. Na takie sytuacje musi być przygotowany zarówno lekarz, jak i pielęgniarka POZ.
Chory może potrzebować np. iniekcji czy podania kroplówki. Zagojone rany szyte oznaczają konieczność ściągnięcia szwów. Częstymi pacjentami są dzieci, którym jakieś ciało obce utkwiło w uchu lub w nosie. Wszystko to oznacza, że w gabinecie POZ muszą się znajdować m.in. skalpele, strzykawki, igły, kaniule, zestawy do wlewów dożylnych, kleszcze, szczypce czy pęsety, a także cały zestaw środków opatrunkowych takich jak plastry (z przylepcem i bez), bandaże i siatki elastyczne.
Udzielając pomocy nie można zapominać o własnym bezpieczeństwie. Środki ochrony osobistej zmniejszają ryzyko przenoszenia chorób zakaźnych oraz doznawania urazów przez lekarza lub pielęgniarkę. Jednocześnie zabezpieczają kolejnych pacjentów przed przenoszeniem na nich drobnoustrojów, które przyniósł poprzedni chory.
W gabinecie POZ niezbędne są rękawice diagnostyczne, maseczki na usta i nos oraz fartuchy. Przydatne mogą się okazać również gogle ochronne a w sytuacji wysokiego zagrożenia epidemiologicznego – pełen kombinezon.
O bezpieczeństwie personelu i pacjentów decyduje również poziom higieny w podmiocie medycznym. Tutaj nie ma miejsca na żadne ustępstwa. W każdym gabinecie muszą znajdować się środki do dezynfekcji tak skóry (własnej i pacjenta), jak i powierzchni roboczych i sprzętów.
Do sprzątania wykorzystuje się specjalnie do tego przeznaczone środki, dające wysoką skuteczność w likwidowaniu wirusów, grzybów i bakterii. Przydatna jest instalacja lampy UV (należy jednak uwzględnić zasady bezpieczeństwa przy korzystaniu z niej). W każdym gabinecie muszą się również znaleźć pojemniki na odpady: komunalne, medyczne niezakaźne oraz medyczne zakaźne.
Obowiązkowe wyposażenie gabinetów lekarza i pielęgniarki POZ szczegółowo określa Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dn. 24. września 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej. Liczący kilkadziesiąt pozycji spis nie musi być jednak zamknięty – jeśli dostrzegasz potrzebę posiadania jakiegoś sprzętu czy urządzenia niewymienionego w rozporządzeniu, warto zwrócić się z wnioskiem do kierownika podmiotu.
