Co z tą Marzanną? Kilka faktów o symbolu pierwszego dnia wiosny

piątek, 21 marca 2025, 12:00
fot. muzeon.pl
fot. muzeon.pl

Dziś pierwszy dzień wiosny. W Polsce kojarzony jest głównie z wagarami i coraz bardziej zapominanym zwyczajem topienia Marzanny. Czy jeszcze go kultywujemy i co kiedyś oznaczał? Sprawdźcie!

Na początek mała ciekawostka! Pierwszy dzień astronomicznej wiosny nie przypada co roku 21 marca! W rzeczywistości może wypaść nawet 19 lub 20 marca. Zależy to od ruchu Ziemi wokół Słońca i roku przestępnego. W 2025 roku na przykład astronomiczna wiosna rozpoczęła się 20 marca o godzinie 10:01. Właśnie wtedy Słońce przecięło równik niebieski i weszło w znak Barana. Jednym ze zwyczajów pierwszego dnia wiosny jest topienie Marzanny.

Marzanna to postać wywodząca się z mitologii słowiańskiej – bogini zimy, śmierci i urodzaju. Symbolizowała nie tylko koniec zimowego czasu, ale również oczyszczenie i odnowę sił w przyrodzie. Kukłę Marzanny najczęściej wykonywano ze słomy, ozdabiano ją wstążkami i kolorowymi szmatkami, a następnie wynoszono w uroczystym pochodzie i topiono w rzece lub jeziorze, żegnając zimę i zapraszając wiosnę.

Topienie Marzanny to dziś niewinna zabawa szkolna, ale w przeszłości był to rytuał z pogranicza magii i religii słowiańskiej. Marzanna symbolizowała zimę, śmierć i urodzaj, a jej spalenie i utopienie miało zapewnić powrót ciepła i żyzności pól. Mało kto wie, że według dawnych wierzeń nie wolno było się oglądać w drodze z rzeki po utopieniu Marzanny – groziło to sprowadzeniem chorób lub nieurodzaju! Rytuał topienia Marzanny nie ma swoich odpowiedników w większości europejskich kultur. To wyjątkowo słowiański obrzęd, zachowany niemal wyłącznie w Polsce, na Słowacji i częściowo w Czechach.

Współcześnie zwyczaj topienia Marzanny jest szczególnie popularny wśród dzieci i młodzieży. W wielu szkołach organizowane są tego dnia kolorowe pochody, konkursy na najładniejszą kukłę oraz wiosenne przedstawienia. To również symboliczny dzień wagarowicza, kojarzony z beztroską i pierwszymi promieniami wiosennego słońca.

Coraz częściej organizatorzy topienia Marzanny przypominają, by dbać o środowisko – tradycyjne kukły tworzy się dziś z materiałów biodegradowalnych, a wiele miejscowości rezygnuje z topienia ich w wodzie, by nie zanieczyszczać rzek i stawów.

Byliście świadkami zdarzenia w naszym regionie? Chcecie aby nasza redakcja zajęła się jakimś tematem? Czekamy na Wasze sygnały i informacje. Można kontaktować się z naszą redakcją za pośrednictwem strony facebookowej i mailowo: [email protected]. Dyżurujemy także pod numerem telefonu 729 715 670.

Byliście świadkami zdarzenia w naszym regionie? Chcecie aby nasza redakcja zajęła się jakimś tematem? Czekamy na Wasze sygnały i informacje. Można kontaktować się z naszą redakcją za pośrednictwem strony facebookowej i mailowo: [email protected] Dyżurujemy także pod numerem telefonu 729 715 670.

Wiadomości

Pomysł na spacer. Jesień nad Bałtykiem. 10 miejsc na spacer
czwartek, 1 października 2026

Pomysł na spacer. Jesień nad Bałtykiem. 10 miejsc na spacer

OC w Gdańsku najdroższe w Polsce. Pomorskie na czele zestawienia
czwartek, 1 października 2026

OC w Gdańsku najdroższe w Polsce. Pomorskie na czele zestawienia

Innowacyjna metoda leczenia noworodków w UCK. "To zmiana całej filozofii postępowania z dziećmi z tą wadą wrodzoną"
czwartek, 1 października 2026

Innowacyjna metoda leczenia noworodków w UCK. "To zmiana całej filozofii postępowania z dziećmi z tą wadą wrodzoną"

Pełna miska dla schroniska. Rusza październikowa zbiórka dla zwierząt
czwartek, 1 października 2026

Pełna miska dla schroniska. Rusza październikowa zbiórka dla zwierząt

Dwie nowe szkoły rozpoczęły działalność. Są już pierwsi słuchacze
Nowe
czwartek, 1 października 2026

Dwie nowe szkoły rozpoczęły działalność. Są już pierwsi słuchacze

Błękitno-zielona okolica. Miasto rozpoczyna dużą inwestycję
Nowe
czwartek, 1 października 2026 1

Błękitno-zielona okolica. Miasto rozpoczyna dużą inwestycję

Zawalił się dach na budowie. Jedna osoba trafiła do szpitala
czwartek, 1 października 2026 5

Zawalił się dach na budowie. Jedna osoba trafiła do szpitala

Jesienne przysmaki dla żubrów, łosi i wielbłądów. Ruszyła zbiórka
czwartek, 1 października 2026 1

Jesienne przysmaki dla żubrów, łosi i wielbłądów. Ruszyła zbiórka

Dachowanie samochodu w gminie Wejherowo. Na miejscu nie zastano kierowcy
czwartek, 1 października 2026 3

Dachowanie samochodu w gminie Wejherowo. Na miejscu nie zastano kierowcy

Tajemnicze rowy, kule armatnie i krzyżacki wiatrak. Co odkryto w Pucku?
czwartek, 1 października 2026 1

Tajemnicze rowy, kule armatnie i krzyżacki wiatrak. Co odkryto w Pucku?

Nasze kamery

Zobacz wszystkie →